Wdrożenie systemu net-billing, czyli metody wartościowego rozliczania nadmiaru energii wytworzonej przez użytkowników indywidualnych (prosumentów), stanowi kluczową zmianę w ramach aktualizacji prawa dotyczącego odnawialnych źródeł energii, która została uchwalona 29 października 2021 roku, a następnie zatwierdzona przez Sejm 2 grudnia 2021 roku po odrzuceniu sprzeciwu Senatu.
Ten nowy sposób rozliczeń promuje dalszy stały postęp w sektorze energetyki prowadzonej przez obywateli w Polsce. System net-billing jest mechanizmem prostym i sprawiedliwym społecznie. Polska wyróżnia się w Europie jako lider w rozwijaniu odnawialnych źródeł energii, szczególnie w zakresie instalacji solarnych, co jest wynikiem celowych działań rządu mających na celu przejście na technologie niewydzielające emisji oraz podniesienie bezpieczeństwa energetycznego kraju – zauważa Ireneusz Zyska, Sekretarz stanu, odpowiedzialny za odnawialne źródła energii.
System net-billing to łatwy w obsłudze i niezajmujący wiele czasu sposób na rozliczanie prosumentów.
Zakłada on oddzielne rozliczenie wartości (a nie ilości) energii dostarczonej do sieci oraz pobranej z niej, na podstawie ustalonej ceny energii na giełdzie – ceny z Rynku Dnia Następnego. Rozliczenie odbywa się za pomocą osobnych rachunków, tzw. „kont prosumenckich”, które są prowadzone przez dostawców energii.
Warto dodać, że do 30 czerwca 2024 roku energia będzie rozliczana na podstawie ceny rynkowej ustalanej miesięcznie, a od 1 lipca 2024 roku wartość energii dostarczonej do sieci będzie kalkulowana na podstawie ceny giełdowej ustalanej co godzinę na rynkach dnia następnego.
System net-billing zachęca prosumentów do większego własnego wykorzystania wyprodukowanej energii.
Nowoczesny prosument jest aktywnym uczestnikiem rynku energii, który nie tylko korzysta z urządzeń do magazynowania i zarządzania energią w domu, ale także dostosowuje swoje działania do cen, by optymalizować koszty rachunków.
Ustawa o odnawialnych źródłach energii rozszerzyła definicję prosumenta o prosumentów zbiorowych, wirtualnych i lokatorskich. Dzięki tym regulacjom, prawie 13 milionów gospodarstw domowych w budynkach wielorodzinnych w Polsce ma możliwość stać się prosumentami.
Faktura za zużycie prądu składa się z kilku składników, ale dwa główne to koszt zużytej energii i koszt jej dostarczenia do użytkownika. Pierwszy z nich odnosi się do ilości energii elektrycznej, która została faktycznie zużyta, natomiast drugi dotyczy opłaty za transport energii do odbiorcy. Oba te elementy dzielą się na stałe, które są niezmienne i zależą od wybranego planu taryfowego czy abonamentu, oraz zmienne, które zależą od ilości zużytej energii. Dzięki zainwestowaniu w instalację fotowoltaiczną, można zmniejszyć koszty związane z poborem energii, zarówno w części stałej, jak i zmiennej. Jednak za usługę dystrybucji energii oraz wszelkie związane z nią opłaty, w tym stałe i zmienne, prosument musi zapłacić w pełnej wysokości. Wyjątkiem jest energia zużywana na bieżąco, która nie generuje dodatkowych kosztów.
W ramach systemu net-billing, energia oddana do sieci jest przeliczana na równowartość pieniężną w złotówkach, która jest zapisywana na wirtualnym koncie prosumenta prowadzonym przez dostawcę energii. Z tego konta prosument rozlicza się za energię pobraną z sieci, co można nazwać depozytem prosumenckim. Środki zgromadzone na tym koncie można wykorzystać w ciągu 12 miesięcy od momentu ich wpłaty. W tym czasie na konto mogą wpływać kolejne wpłaty za energię wyprodukowaną w następnych miesiącach, ale wykorzystywane są one zaczynając od tych najstarszych. Jeżeli po upływie roku okaże się, że prosument nie wykorzystał wszystkich zgromadzonych środków, otrzyma on zwrot w wysokości 20% ich wartości. Jest to sposób na zabezpieczenie się przed zbyt dużą instalacją fotowoltaiczną.
