Warto pamiętać, że to właśnie od odpowiedniej intensywności oświetlenia, zależy komfort przebywania w wybranym pomieszczeniu i zachowania jakości widzenia na odpowiednim poziomie. Niestety, oświetlenie ma to do siebie, że wyrażenie jego intensywności w oparciu o miarodajne jednostki jest dość trudne. Jeszcze kilka lat temu taką jednostka był WAT, co oczywiście wynikało z mocy nieobecnych już na rynku żarówek. Dziś podział ten nie ma już sensu, gdyż np. LED-owe źródła światła wyróżniają się nawet pięciokrotnie niższą mocą, niż znane i skądinąd lubiane żarówki.
Ile lumenów na m2 będzie wartością odpowiednią dla konkretnych rodzajów pomieszczeń? Aby się tego dowiedzieć, warto zapoznać się z podstawowymi pojęciami dotyczącymi jednostek natężenia światła. Najważniejszą kwestią będzie tu ilość lumenów, ale też luksy itd.
Spis treści
Natężenie światła na metr kwadratowy – słów kilka o jednostkach
W dzisiejszych realiach technologicznych konieczne jest wprowadzenie zupełnie innych jednostek, których zadaniem jest bardziej rzetelne informowanie o jasności żarówek LED i innych źródeł światła. Przychodzą tu na myśl lumeny i luksy, które są w zasadzie jedynymi miarodajnymi jednostkami natężenia oświetlenia. Pierwsza z nich (lm) określa faktyczną jasność strumienia światła, a druga jest po prostu liczbą lumenów przypadającą na jeden metr kwadratowy. Co ciekawe, w praktyce instalacyjnej często podaje się wymaganą intensywność światła emitowanego przez żarówki LED właśnie w luksach (lx), gdyż wartość ta uwzględnia rozpraszanie się strumienia świetlnego na powierzchni całego pomieszczenia, czyli ilość światła na określoną jednostkę miary.
Ile lumenów na m2?
W miarę możliwości każdy może sobie wyobrazić różnicę pomiędzy typową żarówką o mocy 60 W a żarówką 100 W. W przypadku lamp LED-owych taki podział nie jest już miarodajny. Owszem – zdecydowana większość producentów przelicza ich moc oświetlenia na określoną liczbę wat, ale w praktyce taki podział niewiele daje. Warto więc zaznajomić się z przelicznikiem liczby watów na liczbę lumenów. Tylko w ten sposób można obliczyć normę oświetlenia dla wybranego pomieszczenia. Jeśli żarówka LED:
- ma 15 W, to jest to równowartość 136 lumenów,
- ma 25 W, to jest to równowartość 249 lumenów,
- ma moc 40 W, to jest to równowartość 470 lm,
- ma 60 W, to jest to równowartość 806 lumenów,
- ma 75 W, to jest to równowartość 1055 lumenów,
- ma moc 100 W, to jest to równowartość 1521 lm,
- ma 150 W, to jest to samo co 2452 lumeny,
- ma moc 200 W, to jest to samo co 3452 lumeny.
Jak widać, powyższy podział oświetlenia LED wcale nie ma charakteru liniowego. Oznacza to, że określenie odpowiedniej wartości oświetlenia, wymaga zaznajomienia się z powyższymi zależnościami. Dopiero na ich podstawie będzie można zainstalować żarówki (i oświetlenie) o odpowiedniej mocy. Warto o tym pamiętać! Ile lumenów na m2 wymaga się w określonych pomieszczeniach?
Zapotrzebowanie na oświetlenie – przykłady
Powyższe zestawienia były niezbędne w celu nakreślenia, czym tak naprawdę jest każda z opisywanych wartości. Na ich podstawie można już dobrać odpowiednie oświetlenie, przy czym trzeba znać wymagają liczbę luksów. Przyjmuje się ją dla oświetlenia zawieszonego na płaszczyźnie sufitu i rozświetlającego całą powierzchnię użytkową pomieszczenia. Ile zatem luksów wymagane jest w odniesieniu do konkretnego typu pomieszczenia?
Uwaga! Podane wartości mają charakter orientacyjny dla konkretnego pokoju, aczkolwiek dotyczą wyłącznie jednego metra kwadratowego przestrzeni. Obliczając rzeczywiste zapotrzebowanie na światło, trzeba pomnożyć je razy liczbę metrów kwadratowych. Dopiero wtedy dowiemy się, ile lumenów na m2 jest nam potrzebne!
Salon
Najwięcej luksów wymagane jest oczywiście w salonie, gdyż w pokoju tym można czytać, oglądać TV, ale też spotykać się z przyjaciółmi i rodziną (co wymaga mniejszej ilości luksów). Szacuje się, że dla typowego salonu wartość ta powinna oscylować w granicach 250 – 400 lx. Nawiasem mówiąc, w związku z ową wielozadaniowością, pomieszczenie to warto wyposażyć w kilka rodzajów światła (np. główne, kilka żarówek punktowych z różnych źródeł itd.).
Sypialnia
Sypialnia jest pod tym względem znacznie mniej wymagającym pomieszczeniem. W przeciwieństwie do salonu wymaga ona „zaledwie” 150 – 250 luksów. Oczywiście liczba ta będzie zależała w głównej mierze od specyfikacji, jaką rządzi się wybrane pomieszczenie. Jeśli mamy np. zamiar czytać książkę w łóżku, warto zadbać o konkretne oświetlenie punktowe.
Miejsce do czytania i kuchnia
Jaka liczba luksów powinna być odpowiednia dla miejsca przystosowanego do czytania? Tutaj wymagania są znacznie większe. Szacuje się, że wartość ta powinna oscylować w granicach około 400 – 500 lx. Co ważne – nie chodzi tu o cały pokój. Takim miejscem może być np. wydzielony stolik, przy którym znajduje się odpowiednio jasna lampa LED. A jaką wartość lx określa się np. dla kuchni? Co ciekawe, wymagany zakres lumenów na metr kwadratowy jest tu bardzo szeroki, ponieważ oscyluje w granicach 300 – 700 lx. Od razu należy podkreślić, że większą liczbę watów należy dobrać dla przestrzeni, w obrębie których wykonuje się precyzyjne prace kuchenne.
Miejsce pracy
A jak to jest w przypadku wykonywania określonych rodzajów prac? Jeśli wykonujemy proste prace fizyczne, potrzebna nam będzie lampa, która będzie mogła zapewnić mniej więcej 200 – 750 lx. Owszem, zakres ten jest bardzo szeroki (a nawet wyższy niż w salonie), ale dotyczy on różnych typów prac fizycznych, które wymagają zastosowania światła o określonej intensywności. Znacznie większa ilość lumenów na metr kwadratowy jest wymagana w przypadku stanowisk do prac precyzyjnych. W tym przypadku trzeba zadbać o liczbę żarówek LED, która będzie adekwatna dl wartości 800 – 1200 lx. Zestawienie to zamyka… praca przy komputerze, która – co ciekawe – nie wymaga aż tak wielkiej ilości lumenów na metr kwadratowy co prace precyzyjne. Tutaj wystarczy zadowolić się zakresem od 400 do 500 lx, podobnie zresztą jak przy czytaniu.
Podsumowanie
Od czego zależą powyższe wartości emisji światła? Przede wszystkim od ukształtowania pokoju, kolorystyki jego powierzchni, temperatury żarówki LED, struktury kuchni, liczby znajdujących się osób, stanowiskowej specyfiki pracy itd. Warto pamiętać, że nawet nawet pojedyncza żarówka LED może znacznie poprawić komfort wykonywanej pracy. Im jaśniej w danym pokoju, tym lepiej dla przebywających w nim osób. Pamiętajmy, że większa ilość lumenów na m2 z pewnością nie zaszkodzi.
