Lutowanie jest popularną metodą łączenia za sobą przewodów elektrycznych. W tym celu wykorzystywana jest lutownica oraz odpowiednie spoiwo, czyli lut. Przeprowadzenie tej czynności nie należy do szczególnie trudnych zadań, jednak podczas pracy warto pamiętać o kilku ważnych zasadach. Kluczowe znaczenie ma zarówno dobór odpowiedniego rodzaju lutownicy, jak i prawidłowe użytkowanie tego narzędzia. Jak lutować kable elektryczne?
Co jest potrzebne do lutowania?
Do lutowania przewodów elektrycznych zastosować można lutownicę transformatorową, oporową lub pistoletową. Pierwsza z nich jest stosunkowo lekka, a przez to bardzo komfortowa w użytkowaniu. Lutownica transformatorowa posiada też zintegrowaną żarówkę, która umożliwia zachowanie dużej dokładności pracy dzięki możliwości oświetlenia lutowanego miejsca. Lutownica oporowa zwana jest również grzałkową i posiada ostro zakończony grot, a także nieduże pokrętło z regulacją temperatury – zwykle od 200 do 450 stopni Celsjusza. W porównaniu z innymi urządzeniami cechuje się dość niską ceną, przez co często stanowi element wyposażenia domowego warsztatu. Lutownice oporowe dysponują wymiennymi grotami, dzięki czemu można dostosować je do rodzaju przeprowadzanych zadań. Lutownica pistoletowa charakteryzuje się natomiast obecnością ceramicznego grotu, a także długą i wąską końcówką zwiększającą precyzję lutowania cienkich przewodów.
Jak lutować kable?
Po wybraniu odpowiedniego narzędzia lutowniczego, przed rozpoczęciem prac należy przygotować także niezbędne akcesoria dodatkowe. Poza lutownicą, do lutowania przewodów potrzebna jest przede wszystkim cyna, która posłuży jako materiał łączeniowy. Oprócz tego należy przygotować odpowiedni ściągacz do izolacji, kombinerki uniwersalne, kalafonię oraz zapalniczkę. Podczas pracy trzeba pamiętać, aby temperatura spoiwa była niższa od temperatury łączonych elementów. Przed lutowaniem należy przyciąć brzegi przewodów, a następnie za pomocą ściągacza zerwać otulinę – po ok. 2 cm z każdej strony. Końcówki kabli powinno się następnie zanurzyć w pojemniku z kalafonią, w międzyczasie rozgrzewając lutownicę. Lutowanie przewodów elektrycznych rozpoczyna się w momencie doprowadzenia lutu do stanu płynnego, a następnie wypełnieniu nim miejsca łączenia. Spajane elementy nie topnieją, co odróżnia ten proces od spawania. Rozgrzany grot należy przyłożyć do jednego z kabli na około 2-4 sekundy, a następnie dotknąć cyny i poruszyć przewodem w celu równomiernego rozprowadzenie lutu. Czynność tę trzeba powtórzyć także z drugim kablem, po czym końcówki obu przewodów starannie skręcić. Fragment jednego kabla zablokować można dla wygody kombinerkami, a drugi złapać ręką i na obu przewodach roztopić cynę. Po jej roztopieniu wystarczy przyłożyć do siebie końcówki kabli, aby mogły się ze sobą na stałe połączyć.
Jak zabezpieczyć zlutowane kable?
Właściwie wykonany lut nie powinien być porowaty. Po zakończeniu pracy warto więc sprawdzić, czy powierzchnia przewodu jest odpowiednio równa i pozbawiona jakichkolwiek ubytków. Nie bez znaczenia pozostaje także kolor lutu, który powinien byś charakterystycznie srebrzysty oraz delikatnie połyskujący. Jeżeli połączenie ma szary i matowy odcień, może się okazać nietrwałe i wymagać ponownego lutowania. Na koniec warto też odpowiednio zabezpieczyć zlutowane kable. W tym celu zastosować można termokurczliwą osłonkę, którą najlepiej nałożyć na przewód jeszcze przed przeprowadzeniem lutowania oraz umieścić nieco poniżej miejsca lutu. Gdy połączenie wystygnie, wystarczy przesunąć osłonkę na właściwe miejsce oraz rozgrzać ją za pomocą płomienia zapalniczki. Lut będzie gotowy wówczas, gdy osłonka się skurczy oraz odpowiednio dopasuje do powierzchni kabla.
